Καταθέσεις: Πόσο εγγυημένες είναι;

Προ ημερών ο πρωθυπουργός Α. Τσίπρας εγγυήθηκε προσωπικά τις καταθέσεις των πολιτών. Το ίδιο και ο υπουργός των Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης, ενώ ο υπουργός Επικρατείας Ν. Παππάς επέκτεινε την υπόσχεση εσαεί, λέγοντας ότι η κυβέρνηση “δεν θα εξετάσει ποτέ” ένα κούρεμα στις καταθέσεις. Οι διαβεβαιώσεις αυτές ήρθαν αμέσως μετά την αθέτηση πληρωμών της χώρας μας προς το ΔΝΤ και με τις τράπεζες κλειστές.

Της Σοφίας Χριστοφορίδου

Ωστόσο, η πιθανότητα κουρέματος των καταθέσεων συζητείται όλο και πιο έντονα όχι μόνο μεταξύ τραπεζιτών και οικονομολόγων, αλλά και των ίδιων των καταθετών. “Μα, δεν υπάρχει η εγγύηση της Ε.Ε. για καταθέσεις έως 100.000 ευρώ;” διερωτιόνταν πολλοί. Δυστυχώς, η πραγματικότητα κρύβει δυσάρεστες εκπλήξεις.

ΠΟΙΟΣ ΕΓΓΥΑΤΑΙ
Μετά το “κούρεμα” των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες, τα κράτη μέλη της Ε.Ε. εξέδωσαν κοινοτική οδηγία (2014/49/ΕΕ της 16ης Απριλίου) για τους κοινούς κανόνες που διέπουν τα συστήματα εγγύησης καταθέσεων σε κάθε χώρα. Στην Ελλάδα είχε δημιουργηθεί το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ), του οποίου τα κεφάλαια προέρχονται από τις ετήσιες τακτικές εισφορές των τραπεζών. Αν κάποια τράπεζα πτώχευε μέχρι τις 31-12-2014 τις εγγυήσεις, αντί για το ΤΕΚΕ, θα κάλυπτε το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), ενώ στη συνέχεια το ΤΧΣ θα μπορούσε να δανείζει το ΤΕΚΕ. Πού βρισκόμαστε σήμερα; Το ΤΧΣ επέστρεψε τα 11 δισ. ευρώ που είχε για τις τράπεζες. Το ΤΕΚΕ διαθέτει ένα ποσό μερικών δισ. (6-7 δισ. ευρώ ή κατά άλλους μόλις 2 δισ.), ποσό δυσανάλογα μικρό σε σχέση με το μέγεθος των καταθέσεων που πρέπει να καλυφθούν και υπολογίζονται σε 120 δισ.
Οι καταθέσεις των ελληνικών τραπεζών είναι περίπου μόνο οι μισές σε σχέση με το ποσό των δανείων τους -εκ των οποίων πολλά είναι μη εξυπηρετούμενα. Όλο αυτό το διάστημα η “ψαλίδα” άνοιγε εξαιτίας των μαζικών αναλήψεων και μέσω του έκτακτου μηχανισμού ρευστότητας ELA καλυπτόταν τα αναγκαία όρια ασφαλείας. Το κλείσιμο των τραπεζών ήταν αναπόφευκτο, γιατί αν λειτουργούσαν μετά την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος, οι καταθέτες θα έσπευδαν στις τράπεζες, για να σηκώσουν τις οικονομίες τους, πλην όμως τα χαρτονομίσματα δεν θα επαρκούσαν για όλους. Το Σαββατοκύριακο θα δοκιμαστεί η επάρκεια στην τροφοδοσία των ΑΤΜ με χαρτονομίσματα. Την Πέμπτη, ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει κανένας φόβος γιατί οι τράπεζες είναι κεφαλαιακά επαρκείς» κι ότι «είτε με μια συμφωνία που δεν θα είναι βιώσιμη, αν ψηφίσει ο κόσμος »ναι»» είτε αν ψηφίσει ο λαός «όχι», «την επόμενη μέρα θα είμαι στις Βρυξέλλες και θα υπογράψω συμφωνία. Να μην ανησυχεί ο κόσμος θα έχουμε συμφωνία σε 48 ώρες μετά το δημοψήφισμα», είπε ο Αλέξης Τσίπρας.

ΤΑ ΔΥΟ ΣΕΝΑΡΙΑ
Ωστόσο, στελέχη τραπεζών και πανεπιστημιακοί εκτιμούν μιλώντας στη “ΜτΚ” ότι είναι αδύνατο να ανοίξουν οι τράπεζες την προσεχή Τρίτη, εκτός αν υπάρξει συμφωνία-εξπρές και η ΕΚΤ στείλει αεροπλάνα με χρήματα στην Αθήνα. Υπάρχουν δυο βασικά σενάρια για την επαναλειτουργία των τραπεζών:
– Αν δεν υπάρξει συμφωνία και η ΕΚΤ δεν χορηγήσει πρόσθετη ρευστότητα, τα χαρτονομίσματα ευρώ μοιραία θα εξαντληθούν. Σε αυτήν την περίπτωση, για να ανοίξουν ξανά οι τράπεζες, θα πρέπει να γίνει προετοιμασία ώστε να διαθέτουν ένα νέο νόμισμα. Αυτό θα σήμαινε εκκαθάριση, εθνικοποίηση και ανακεφαλαιοποίηση με νέο νόμισμα. Σε αυτήν την περίπτωση, της πλήρους κατάρρευσης, το “κούρεμα” θα φάνταζε… ιδανική λύση. Πλην όμως οι καταθέσεις θα μετατραπούν στο νέο, υποτιμημένο νόμισμα και η αξία τους θα μειώνεται με ταχύτατους ρυθμούς εξαιτίας του πληθωρισμού.
– Αν υπάρξει συμφωνία, θα πρέπει να γίνει άμεσα μετάγγιση ρευστού από την ΕΚΤ. Ακόμα όμως και έτσι το όριο αναλήψεων θα εξακολουθήσει να υπάρχει, καθώς η διαθέσιμη ρευστότητα είναι εξαιρετικά χαμηλή. Σε δεύτερο χρόνο θα πρέπει να γίνει νέα ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, για την οποία εκτιμάται ότι θα χρειαστούν ποσά της τάξης των 40 δισ. ευρώ. Σε αυτήν την περίπτωση δεν πρέπει να αποκλείεται το ενδεχόμενο συμμετοχής των καταθετών (bail in).

ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Από την Τρίτη 30 Ιουνίου, οπότε και η Ελλάδα αθέτησε την πληρωμή προς το ΔΝΤ, τόσο η ΕΚΤ όσο και ο EFSF είχαν τη δυνατότητα να προκαλέσουν “ξαφνικό θάνατο” στο τραπεζικό σύστημα. Η ΕΚΤ θα μπορούσε να κάνει άμεσα απαιτητό όλο το ποσό του ELA (δηλαδή περίπου 90 δισ. ευρώ) καθώς πλέον η χώρα μας είναι και τυπικά σε χρεοκοπία. Αντίστοιχα και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) από όπου προήλθαν τα χρήματα του ευρωπαϊκού σκέλους του μνημονίου θα μπορούσε να κάνει άμεσα απαιτητά τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί στη χώρα μας.
Το πρώτο θα οδηγούσε πρακτικά σε χρεοκοπία και κατάρρευση των τραπεζών και το δεύτερο την ίδια τη χώρα. Προς το παρόν οι δύο ευρωπαϊκοί θεσμοί αποφάσισαν να μην προχωρήσουν σε μια τέτοια κίνηση, χωρίς τίποτα να προδικάζει ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί στο άμεσο μέλλον. Τη Δευτέρα το διοικητικό συμβούλιο των επικεφαλής των κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης και ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι θα εξετάσουν το αν θα παγώσουν, θα επεκτείνουν ή θα περιορίσουν το μηχανισμό παροχής έκτακτης ρευστότητας (ELA), από τον οποίο εξαρτώνται οι ελληνικές τράπεζες.

Δημοδιεύτηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» 4/7/2015

edit: Η πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών, Λούκα Κατσέλη δήλωσε σήμερα 9/7/2015 ότι «Όλο το Ευρωσύστημα λειτουργεί από 1/1/2015 κάτω από την ευρωπαϊκή κοινοτική οδηγία που εγγυάται όλες τις καταθέσεις έως 100.000 ευρώ για κάθε δικαιούχο για κάθε λογαριασμό». Όσο για τη φερεγγυότητα των τραπεζών «Όι εποπτικές αρχές και κυρίως η ΕΚΤ μαζί με τον Μηχανισμό Σταθερότητας, εγγυώνται την σταθερότητα και την φερεγγυότητα κάθε τράπεζας που λειτουργεί στην Ελλάδα, το ίδιο είχε γίνει και τα προηγούμενα χρόνια, βρισκόμαστε σε συνεχή εποπτεία και έλεγχο από την ΕΚΤ», σημείωσε.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s